2025 - IV.
Çeyrek
Alper Gürler
alper.gurler@isbank.com.trH. Erhan Gül
erhan.gul@isbank.com.trDilek Sarsın Kaya
dilek.kaya@isbank.com.trBüşra Ceylan
busra.ceylan@isbank.com.trOnuray Günaydın
onuray.gunaydin@isbank.com.trTürkiye ekonomisi 2025 yılında %3,6 büyüdü.
Zincirlenmiş hacim endeksine göre Türkiye ekonomisi 2025 yılının son çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine göre %3,4 ile piyasa beklentilerine (%3,5) yakın büyüdü. TÜİK, 2025 yılının ikinci ve üçüncü çeyreğine ilişkin büyüme verilerini sırasıyla %4,9'dan %4,7'ye ve %3,7’den %3,8’e revize etti. Böylece, Türkiye ekonomisi 2025 yılında %3,6 ile Orta Vadeli Program’da öngörülen %3,3 seviyesinin üzerinde bir büyüme performansı sergiledi.
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verilere göre yılın üçüncü çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre %1,0 büyüyen Türkiye ekonomisi, son çeyrekte ivme kaybederek %0,4 oranında genişledi. 2025 yılında cari fiyatlarla GSYH büyüklüğü 63,0 trilyon TL’ye, USD bazında 1,6 trilyon USD’ye yükselirken, kişi başında düşen GSYH de 18.040 USD seviyesine çıktı.
Yılın son çeyreğinde tüketim harcamaları hızlanırken, net ihracat büyümeyi sınırlandırmaya devam etti.
Zincirlenmiş hacim endeksine göre yılın son çeyreğinde kamu harcamaları yıllık büyümeyi 0,1 puan sınırlandırırken, özel tüketim harcamaları ivme kazanarak büyümeye 3,7 puan katkı sağladı. Son çeyrekte dayanıksız mal tüketiminin ivme kazandığı görülürken, dayanıklı mal tüketimi çeyreklik bazda ivme kaybetse de güçlü seyrini korumaya devam etti. Öte yandan, yatırım harcamalarının ikinci ve üçüncü çeyrekte büyümeye sağladığı sırasıyla 2,3 ve 2,8 puanlık katkının son çeyrekte yavaşlayarak 1,4 puana gerilediği görüldü. Net ihracat kalemi ise yılın ilk üç çeyreğinde olduğu gibi son çeyrekte de büyümeyi (1,4 puan) sınırlandırmaya devam etti.
Böylece, 2025 yılının tamamında tüketim harcamaları 2,9 puan ile büyümeye 2024 yılındakine benzer bir katkı sağladı. Yatırım harcamalarının büyümeye katkısı ise 2024 yılındaki 0,7 puan seviyesinden 2025’te 1,8 puana yükseldi. Net ihracat kalemi 2025 yılının tamamında büyümeyi 1,1 puan sınırlandırdı.
Tarım dışında tüm sektörlerin büyümeye katkısı pozitif oldu.
Üretim yöntemiyle GSYH verilerine göre, tarım sektöründe zirai donun etkisiyle yılın üçüncü çeyreğinde kaydedilen yıllık daralmanın (-%12,4) son çeyrekte hafiflese de (-%7,2) devam ettiği, böylece sektörün yıllık büyümeyi bu dönemde 0,3 puan sınırlandırdığı görüldü. İkinci ve üçüncü çeyrekte büyümeye 1,1 puan katkı sağlayan sanayi sektörü son çeyrekte büyümeye 0,2 puan ile sınırlı bir katkı sağladı. Aynı dönemde inşaat sektörü büyümeye katkısını 0,4 puan ile sürdürdü. Sektörler arasında yılın son çeyreğinde büyümeye en fazla katkı sağlayan alt kalem 2,0 puan ile hizmetler* sektörü oldu.
2025 yılının tamamına bakıldığında, 2001’den bu yana en hızlı daralmasını kaydeden tarım sektörü 0,5 puan ile 2025 yılı genelinde büyümeyi sınırlandıran tek kalem oldu. İkinci ve üçüncü çeyreklerdeki performansının etkisiyle sanayi sektörü ve 2025 yılının tamamında %10,8 büyüyen inşaat sektörü büyümeye yıl genelinde 0,5’er puan katkı sağladı. Hizmetler* sektörü ise 2,2 puan ile büyümeyi en çok destekleyen sektör oldu.
Beklentiler…
2025 yılının son çeyreğinde tarım üretimindeki daralma devam ederken, sanayi üretimindeki yavaşlama üretim faaliyetleri üzerindeki baskıların sürdüğüne işaret etti. Öte yandan, para politikasında sürdürülmekte olan sıkı duruşa rağmen yılın son çeyreğinde de tüketim harcamalarının ivme kazanmaya devam etmesi iç talebin bu dönemde halen canlı olduğunu gösterirken, net ihracatın büyümeyi sınırlandırmaya devam ettiği görüldü. Yatırım harcamalarının ivme kaybetse de büyümeye katkı sağlamaya devam etmesi ise olumlu bir gelişme olarak kaydedildi. 2026 yılında jeopolitik gelişmelerin emtia fiyatları ve küresel talep koşulları üzerindeki etkileri büyümenin seyri açısından yakından takip edilecek.
*GSYH verisinden tarım, sanayi ve inşaat ile vergi ve sübvansiyon kalemleri çıkarılarak hesaplanmıştır.