Enflasyon

Nisan’da TÜFE aylık bazda %4,18 ile piyasa beklentilerinin (%3,28) üzerinde artış kaydetti. Beklentileri aşan yüksek artışın etkisiyle yıllık TÜFE enflasyonu da Nisan ayında %32,37 seviyesine yükseldi.

Nisan’da Yİ-ÜFE’deki aylık artış ise %3,17 ile TÜFE’nin altında ancak nispeten yüksek bir düzeyde gerçekleşti. Böylece, Yİ-ÜFE’deki yıllık enflasyon da %28,59 düzeyine yükseldi.

Nisan ayında TÜFE’nin tüm alt gruplarında fiyatların yükseldiği gözlendi. Mart ayında nispeten ılımlı fiyat artışının gözlendiği gıda ve alkolsüz içecekler grubu Nisan ayında aylık bazda %3,70 ile genel endekse en yüksek katkıyı yapan grup oldu (0,95 puan). Bu dönemde özellikle ekmek ve unlu mamuller ile et fiyatlarındaki yükselişin gıda grubundaki artışta belirleyici olduğu görüldü. Grupta taze meyve ve sebze fiyatları aylık bazda %5,93 oranında artarak önceki aya göre ivme kazanırken, diğer işlenmiş ve işlenmemiş gıda fiyatlarındaki aylık değişimler %3 düzeyinin altında gerçekleşti.

Nisan ayında manşet enflasyona en yüksek katkıyı sağlayan bir diğer grup 0,90 puan ile konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlar grubu oldu. Yüksek ataletin bulunduğu bu grupta Nisan ayında doğalgaz ve elektrik fiyatlarında kaydedilen artışların etkisiyle aylık enflasyon %7,99 düzeyinde kaydedildi. Ulaştırma grubundaki fiyat artışı Mart ayına (%4,52) paralel olarak Nisan ayında da nispeten yüksek seyrini (%4,29) koruyarak aylık enflasyona 0,73 puan katkı sağladı. Bu gelişmede küresel ölçekte enerji fiyatlarında gözlenen artışın yurt içinde havayolu biletleri, otobüs ile yolcu taşımacılığı, benzin ve mazot gibi kalemlerde fiyat artışlarını tetiklemesi belirleyici oldu. Enerji grubunda aylık fiyat artışı bu dönemde %14,40 ile Rusya-Ukrayna savaşı etkilerinin gözlendiği 2022 yılının Haziran ayı artışından bu yana en yüksek düzeyinde kaydedildi.

Nisan ayında mevsimlik ürünlerin hariç tutulduğu A endeksindeki %3,69’luk artışın manşet enflasyonun altında gerçekleşmesi, TÜFE’deki ivmelenmede mevsimsel faktörlerin de etkili olduğuna işaret etti. Enflasyondaki temel eğilimi daha iyi yansıtan B (%3,42) ve C (%3,46) endekslerindeki aylık artışlar manşet enflasyonun altında kalsa da önceki aya göre belirgin ölçüde yüksek gerçekleşirken, bir önceki yılın Nisan ayı artışlarının da üzerine çıktı. Ayrıca, aylık hizmet enflasyonu da %3,03 nispeten yüksek seviyede gerçekleşerek hizmet enflasyonundaki katılığa işaret etse de kira fiyatlarındaki aylık artışın %2,33 düzeyine gerilemesi nispeten olumlu bir gelişme olarak öne çıktı. Böylece, yılın ilk 4 ayında kira endeksindeki artış 2025 yılındaki %22,0 seviyesinden 2026 yılında %14,1 düzeyine gerilemiş oldu.

Nisan ayında kok ve rafine petrol ürünlerindeki %19,19’luk artış Mart ayındaki rekorunun altında gerçekleşse de aylık Yİ-ÜFE değişimine en yüksek katkıyı (0,68 puan) sağladı. Nisan ayında gıda ürünlerindeki %2,29’luk artış da Yİ-ÜFE’yi 0,46 puan yükseltti. Bu dönemde ana metaller ile plastik ve kauçuk ürünleri gruplarındaki fiyat artışları Yİ-ÜFE’ye 0,28’er puan yukarı yönde katkı sundu. Nisan’da üretici fiyatlarındaki yukarı yönlü baskıyı nispeten sınırlandıran ana unsur ise elektrik ve gaz üretim/dağıtımı kalemindeki %4,96’lık fiyat düşüşü oldu. Söz konusu düşüş Yİ-ÜFE’deki artışı 0,38 puan sınırlandırdı.

2026 yılının ilk dört ayında dezenflasyon sürecinin iki kere sekteye uğraması enflasyon beklentilerini olumsuz yönde etkiliyor. Küresel ölçekte enerji fiyatlarının yüksek seyrini koruması ve önümüzdeki döneme ilişkin süregelen belirsizlikler enflasyon görünümü açısından önemli bir risk unsuru olmaya devam ediyor. Ayrıca, son dönemde iklim koşullarının mevsim normallerinden önemli ölçüde sapması da gıda fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı yaratabilecek bir unsur olarak öne çıkıyor. Enflasyonda yukarı yönlü risklerin belirginleştiği Mayıs ayında Kurban Bayramı’nın ulaştırma ve gıda grupları üzerinde yaratacağı etki de yakından takip edilecek.