Bütçe Dengesi - Kasım 2025

Kasım’da merkezi yönetim bütçe gelirleri yıllık bazda %51,1 artışla 1,4 trilyon TL seviyesinde gerçekleşirken, bütçe harcamaları %30,7 yükselerek 1,3 trilyon TL oldu. Böylece, merkezi yönetim bütçesi Kasım’da 169,5 milyar TL, faiz dışı bütçe de 287,4 milyar TL fazla verdi. Ocak-Kasım döneminde merkezi yönetim bütçe açığı ise yıllık bazda %0,5 gerileyerek 1,3 trilyon TL oldu. Geçtiğimiz yılın aynı döneminde 81,7 milyar TL açık veren faiz dışı denge ise 666,7 milyar TL fazla verdi.

Vergi gelirleri Kasım’da yıllık bazda %55,3 yükselerek 1,3 trilyon TL seviyesinde gerçekleşti. Bu dönemde vergi gelirlerinden en yüksek payı %25,8 ile kurumlar vergisi alırken, vergi gelirlerinin %22’sini oluşturan gelir vergisi bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla %66,7 artış kaydetti. ÖTV gelirlerindeki yıllık artış %47 ile önceki iki aya kıyasla ivme kazandı. İthalde alınan katma değer vergisi yıllık bazda %32,5 artarak bütçe gelirlerine 154,1 milyar TL katkı sağladı. Bu dönemde vergi gelirlerinin %11,7’sini oluşturan dahilde alınan katma değer vergisi gelirlerindeki artış %42,5 ile enflasyondaki ivme kaybına da paralel olarak hız kesmeye devam etti.

Vergi gelirlerinin ana kalemleri bazında Ocak-Kasım döneminde kaydedilen en hızlı yıllık artışlar %88,3 ile gelir vergisi ve %56,5 ile dahilde alınan KDV gelirlerinde kaydedilirken, en zayıf artış %27,5 ile ithalde alınan KDV gelirlerinde gözlendi.

Vergi dışı gelirler yıllık bazda Kasım’da %22,6, Ocak-Kasım döneminde %31,2 artış sergiledi. Ocak-Kasım dönemi itibarıyla vergi dışı gelirler içerisinde %60’a yakın bir paya sahip olan faizler, paylar ve cezalar kaleminde kaydedilen yıllık artış %35,8 oldu. Söz konusu dönemde sermaye gelirleri kalemi altında izlenen özelleştirme gelirlerini de içeren diğer sermaye satış gelirleri 5 katına çıktı. Böylece sermaye gelirleri kalemi %145,8 artarak 42,5 milyar TL düzeyinde gerçekleşti.

Kasım’da faiz dışı bütçe harcamaları yıllık bazda %39,8 artış kaydetti. Söz konusu harcamaların %40’ını oluşturan cari transferler kalemi %31,6, %29’unu oluşturan personel giderleri de yıllık bazda %34,1 arttı. Bu dönemde sermaye giderlerinde yıllık artış %28,9 olurken, mal ve hizmet alımları da %32 artış sergiledi.

Ocak-Kasım döneminde faiz dışı harcamaların ana kalemlerinde yakın oranlı artışlar kaydedilmekle birlikte en hızlı yıllık artışın kaydedildiği kalem %45,1’lik artışla mal ve hizmet alımları olurken, en düşük artış hızı %36,4 ile personel giderlerinde yaşandı.

Faiz harcamaları Kasım’da yıllık bazda %19,4 düşerek Şubat 2023’ten bu yana ilk kez geriledi. Ocak-Kasım döneminde ise faiz harcamalarındaki artış %62,1 olurken, faiz harcamalarının toplam harcamalar içerisindeki payı %15,1 düzeyinde gerçekleşti. Geçtiğimiz yılın aynı döneminde faiz harcamalarının toplam bütçe harcamaları içerisindeki payı %13,2 düzeyindeydi.

Kasım ayında vergi gelirleri yıllık bazda faiz dışı harcamalardan daha hızlı artmaya devam etti. 12 aylık kümülatif bazda faiz dışı harcamalardaki reel değişimin sıfıra yakın olduğu izlenirken, vergi gelirlerinin bütçe görünümünü destekleyen bir performans sergilediği görülüyor. Geçtiğimiz yılın Aralık ayında 829,2 milyar TL düzeyinde gerçekleşen ve dönemsel olarak yüksek bir düzeyde kaydedilmesi beklenen Aralık ayı verileriyle birlikte yılsonu bütçe gerçekleşmelerinin hedeflerle uyumlu olacağını tahmin ediyoruz. Bu çerçevede bütçe açığının GSYH’ye oranının 2025 sonunda Orta Vadeli Program tahminiyle uyumlu bir düzeyde gerçekleşmesini bekliyoruz. OVP’de yer alan gelecek yılsonu için bütçe açığı/GSYH tahmini de %3,5 seviyesinde bulunuyor.