Enflasyon

Ağustos’ta aylık TÜFE enflasyonu %1,84 ile piyasa beklentilerinin bir miktar altında gerçekleşti. Bu dönemde yıllık TÜFE enflasyonu Temmuz ayındaki %31,75 seviyesinden %31,51’e geriledi. Geçtiğimiz Aralık ayından bu yana TÜFE artışı ise %22,07 düzeyinde kaydedildi.

Yİ-ÜFE’deki aylık artış Temmuz’daki %1,52 seviyesinden Ağustos’ta %2,57 düzeyine yükseldi. Böylece, son iki ayda gerileyen yıllık Yİ-ÜFE enflasyonu Ağustos’ta %27,95 seviyesine yükseldi.

Ağustos ayında TÜFE’yi oluşturan 13 ana harcama grubundan giyim ve ayakkabı dışındaki tüm gruplarda fiyatlar artış kaydetti. Bu dönemde aylık artışın %4,82 düzeyinde gerçekleştiği ulaştırma grubu aylık enflasyona 0,82 puan ile en yüksek katkıyı sağladı. Aylık artışın %2,26 düzeyinde gerçekleştiği konut grubu da aylık enflasyonu 0,27 puan artırdı. Ağustos başında sigara fiyatlarında yapılan artışlara bağlı olarak alkollü içecekler ve tütün grubunda fiyatlar %6,89 artış kaydederek aylık enflasyonu 0,18 puan yukarı taşıdı. Yeni eğitim-öğretim dönemi öncesinde yapılan dönemsel ücret ayarlamalarının etkisiyle aylık bazda %8,62 artan eğitim grubunun aylık enflasyona katkısı da 0,17 puan oldu. Bu dönemde TÜFE sepetinde en yüksek ağırlığa sahip olan gıda ve alkolsüz içecekler grubunda fiyatlar bir önceki aya göre %0,22 ile aylık TÜFE enflasyonuna sınırlı bir katkı sağladı.

Temel başlıklar bazında incelendiğinde Ağustos’ta fiyatların aylık bazda %3,04 yükseldiği gerçek kira kalemi 0,21 puan ile TÜFE’yi en çok artıran kalem olarak öne çıktı. Kirayı yükseköğretim eğitimi (0,20 puan), motorin (0,20 puan) ve hava yolu ile yurt dışı yolcu taşımacılığı (0,16 puan) kalemleri takip etti.

Ağustos’ta enerji fiyatları aylık bazda %5,46 ile Nisan’dan bu yana en hızlı artışını kaydederken, taze meyve sebze fiyatlarındaki %8,18’lik düşüş paralelinde işlenmemiş gıda fiyatları %2,03 geriledi. Böylece, mal enflasyonu Ağustos’ta 0,2 puanlık artışla %1,02’ye yükseldi. Bu dönemde hizmet enflasyonu ise kira, haberleşme ve ulaştırma gruplarına ilişkin fiyat artışlarındaki hızlanmaya karşılık lokanta ve oteller ile diğer hizmet kalemlerindeki ivme kaybıyla birlikte %3,18’den %3,08’e geriledi.

Ağustos’ta mevsimlik ürünlerin hariç tutulduğu A endeksi %2,80 ile manşet enflasyonun üzerinde yükselerek enflasyonda mevsimsel ürünlerin sınırlayıcı etkisini teyit etti. Bu dönemde, B (işlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içkiler, ve tütün ile altın hariç TÜFE) ve C (enerji, gıda ve alkolsüz içecekler, alkollü içkiler ile tütün ürünleri ve altın hariç TÜFE) endekslerindeki aylık artışlar %1,84 ve %1,81 seviyelerinde gerçekleşti.

Ağustos’ta aylık bazda %2,57 düzeyinde gerçekleşen Yİ-ÜFE enflasyonuna, üretici fiyatlarının %16,41 yükseldiği kok ve rafine petrol ürünleri (0,56 puan), %6,03 arttığı elektrik, gaz üretim ve dağıtımı (0,53 puan) ve %1,65 ile sınırlı bir artış kaydetmesine rağmen sepetteki yüksek ağırlığı nedeniyle gıda ürünleri (0,32 puan) katkı sağladı. Bu dönemde %8,14 ile üretici fiyatlarının gerilediği tek grup olan ham petrol ve doğal gaz ise Yİ-ÜFE’yi 0,10 puan sınırlandırdı.

Ağustos ayında tüketici enflasyonunda alkollü içecekler ve tütün ile eğitim grubunda görülen fiyat artışlarının yanı sıra enerji fiyatlarındaki hızlı yükseliş belirleyici oldu. Buna karşılık, taze meyve sebze fiyatlarındaki düşüş paralelinde sepet ağırlığı yüksek olan gıda ve alkolsüz içecekler grubundaki ılımlı artış enflasyonun beklentilerin altında kalmasını sağladı. Eylül ayında ise, özellikle hizmet enflasyonu ile gıda fiyatlarındaki artışların etkisiyle aylık enflasyonun Ağustos’a kıyasla yükselmesini, yıllık bazda ise dezenflasyonun devamını bekliyoruz. Öte yandan, jeopolitik gelişmeler ve küresel emtia fiyatlarının seyri yurt içi enflasyon görünümü açısından risk unsuru olmaya devam ediyor.