Enflasyon

Eylül’de %1,84 ile Ağustos ayı seviyesinde gerçekleşen aylık TÜFE enflasyonu, Reuters anketindeki (%2,30) ve Piyasa Katılımcıları Anketi’ndeki (%2,12) beklentilerin altında kaldı. Böylece, yıllık TÜFE enflasyonu %31,51 seviyesinden %29,73’e gerileyerek Kasım 2021’den bu yana ilk kez %30 seviyesinin altında gerçekleşti. Öte yandan, Ocak-Eylül 2025 döneminde %25,43 olan kümülatif TÜFE enflasyonu bu yılın aynı döneminde %24,32 düzeyinde kaydedildi. Yİ-ÜFE enflasyonu da aylık bazda %2,07, yıllık bazda %27,38 oldu.

Eylül’de gıda ve alkolsüz içecekler dışındaki tüm ana harcama gruplarında fiyatlar yükselirken, en hızlı artışlar yeni eğitim-öğretim sezonunun başlamasına paralel olarak %14,2 ile eğitim grubunda ve %4,0 ile giyim ve ayakkabı grubunda gerçekleşti. Söz konusu grupların aylık TÜFE artışına katkıları 0,3’er puan oldu. Öte yandan, ulaştırma (%2,8) ve konut (%2,7) grupları aylık bazda nispeten daha ılımlı artışlar sergilemesine karşın sepetteki yüksek ağırlıkları sebebiyle (toplam ağırlıkları%28) aylık enflasyonu sırasıyla 0,5 ve 0,3 puan yükseltti. Fiyatların aylık bazda %0,2 gerilediği gıda ve alkolsüz içecekler grubu ise enflasyonu (0,05 puan) sınırlandırdı.

Temel mallara bakıldığında aylık değişime en yüksek katkılar 0,21 ile gerçek kira, 0,20 ile yükseköğretim eğitimi ve 0,18 ile mazotta görüldü. Kira ve eğitim gruplarında mevsimsel fiyat artışları etkili olurken, mazot fiyatlarındaki artışta bazı motorin türlerinde Ağustos’ta sıfırlanan ÖTV tutarının 3 TL ile uygulanmaya başlaması belirleyici oldu.

Eylül ayında mevsimlik ürünlerin hariç tutulduğu A endeksi aylık bazda %2,30 ile manşet enflasyonun üzerinde artarak Ağustos’tan sonra Eylül’de de enflasyonda mevsimsel ürünlerin sınırlayıcı etkisine işaret etti. Bu dönemde, B (işlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içkiler, ve tütün ile altın hariç TÜFE) ve C (enerji, gıda ve alkolsüz içecekler, alkollü içkiler ile tütün ürünleri ve altın hariç TÜFE) endekslerindeki aylık artışlar %2,01 ve %2,14 düzeylerinde gerçekleşti.

Eylül’de taze meyve ve sebze fiyatlarının aylık bazda %8,93 ile gerilemeye devam etmesi paralelinde işlenmemiş gıda fiyatları %2,33 azaldı. Bununla birlikte, enerji grubunda fiyatların aylık bazda %6,25 ile Nisan’dan bu yana en hızlı artışını kaydetmesinin de etkisiyle Eylül’de mal enflasyonu %1,63 ile son 5 ayın en yüksek düzeyinde gerçekleşti. Temmuz-Ağustos döneminde %3’ün üzerinde seyreden hizmet enflasyonu ise ulaştırma ve haberleşme hizmetlerinin fiyatlarında görülen ivme kaybıyla beraber Eylül’de %2,15 düzeyine geriledi.

Eylül’de aylık bazda %13,25 artan kok ve rafine petrol ürünleri aynı zamanda %0,51 puan ile aylık üretici enflasyonunu en fazla arttıran grup oldu. Bu dönemde aylık Yİ-ÜFE artışına en yüksek katkıyı yapan diğer gruplar 0,34 puan ile gıda ürünleri (%1,79) ve 0,19 puan ile ana metaller (%2,42) oldu. Eylül’de fiyatların sırasıyla %9,44 ve %2,21 gerilediği ham petrol ve doğal gaz ile içecekler grupları ise Yİ-ÜFE’yi toplamda 0,13 puan sınırlandırdı.

Eylül’de taze meyve sebze fiyatlarındaki gerilemenin kira ve eğitim gruplarındaki dönemsel artışları dengelemesiyle birlikte TÜFE aylık bazda ılımlı bir artış sergilerken, yıllık tüketici enflasyonu yaklaşık son 5 yılın en düşük düzeyine geriledi. Bununla birlikte enflasyondaki olumlu görünümde mevsimsel faktörlerin etkili olduğu, söz konusu iyileşmenin aylık çekirdek göstergelere yansımadığı görüldü. Orta Doğu’da devam eden gerilimin enerji fiyatları üzerinde yarattığı yukarı yönlü baskının önümüzdeki dönemde enflasyonun seyrinde etkili olmayı sürdürmesini bekliyoruz. Son dönemde yurt içinde yatırım fonları alanında yaşanan gelişmelerin iç talep üzerindeki etkileri de enflasyonun seyri açısından yakından takip edilecek.